Baza wiedzy kancelarii

Opóźnione płatności w transakcjach handlowych

Odpowiedzi na pytania, które przedsiębiorcy zadają najczęściej, gdy kontrahent nie zapłacił faktury. Każdy materiał wskazuje jednostkę redakcyjną ustawy, sygnaturę orzeczenia i datę stanu prawnego — bez ogólników i bez treści marketingowych.

Materiałów w bazie19

Odpowiedzi na pytania55

Aktów prawnych10

OrzecznictwoSąd Najwyższy · TSUE

Stan prawny22 sierpnia 2026 r.

Szybka ściąga

Rekompensata — progi

świadczenie do 5 000 zł	40 euro
od 5 000 zł do 50 000 zł	70 euro
od 50 000 zł	100 euro

art. 10 ust. 1 ustawy; przeliczenie po kursie NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności

Odsetki za opóźnienie

13,75%

w skali roku, drugie półrocze 2026 r. — stopa referencyjna NBP powiększona o 10 punktów procentowych (M.P. 2026 poz. 642)

Terminy zapłaty

60 / 30 dni

limit między przedsiębiorcami oraz wobec podmiotów publicznych; przy dłużniku będącym dużym przedsiębiorcą i wierzycielu z sektora MŚP limit 60 dni jest bezwzględny

Najnowsze orzecznictwo

III CZP 6/26 Uchwała Sądu Najwyższego · 10 czerwca 2026 Zryczałtowana rekompensata dochodzona obok roszczenia głównego wlicza się do wartości przedmiotu sporu. C-481/24 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE · 18 grudnia 2025 Potrącenie działające z mocą wsteczną znosi odsetki i rekompensatę za okres po dniu, w którym stało się możliwe. C-279/23 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE · 11 lipca 2024 Nie wolno oddalić żądania ryczałtu ze względu na nieznaczność opóźnienia ani niewielką kwotę długu.

Podstawa prawna bazy

Materiały opierają się wyłącznie na tekstach niżej wymienionych aktów oraz na orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Ustawa z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1790 rekompensata za koszty odzyskiwania należności, odsetki i terminy zapłaty, zatory płatnicze

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny art. 118, 123, 481, 499, 509 przedawnienie, odsetki w obrocie powszechnym, potrącenie, przelew wierzytelności

Ustawa z 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego art. 20, 98, 502, 505 wartość przedmiotu sporu, koszty procesu, nakaz zapłaty i sprzeciw

Ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 13 opłata od pozwu — stała do 20 000 zł, powyżej stosunkowa 5%

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych art. 12 ust. 3e moment powstania przychodu z tytułu rekompensaty

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 14 ust. 1i moment powstania przychodu z tytułu rekompensaty

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych podstawa wykładni ustawy krajowej; art. 6 ust. 1 — stała kwota rekompensaty

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych stawki minimalne zastępstwa procesowego

Ustawa z 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych art. 27, 28, 44 opłata egzekucyjna 10% i 3%, opłaty minimalne, poszukiwanie majątku dłużnika

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe art. 54 kwota wolna od zajęcia — wyłącznie rachunki oszczędnościowe, nie rozliczeniowe

Dział 1 z 4

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności

Ryczałt 40, 70 albo 100 euro z art. 10 ustawy — kiedy przysługuje, ile wynosi i jakie granice wyznaczyło orzecznictwo TSUE.

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności — 40, 70 lub 100 euro Rekompensata z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom przysługuje bez wezwania i bez wykazywania kosztów. Ile wynosi, od czego zależy, czy sąd może ją obniżyć — z orzecznictwem SN i TSUE, w tym uchwałą III CZP 6/26. 11 zagadnień Rekompensata 40, 70 czy 100 euro — jak ustalić właściwą kwotę Próg zależy od wartości świadczenia pieniężnego z jednej transakcji, a nie od sumy zadłużenia kontrahenta. Progi, przykłady i najczęstsze błędy przy ustalaniu kwoty. 5 zagadnień Czy trzeba wezwać dłużnika, żeby naliczyć rekompensatę? Rekompensata przysługuje bez wezwania — wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ustawy. Nie trzeba jej zastrzegać w umowie ani na fakturze. Kiedy dokładnie powstaje uprawnienie. 4 zagadnień Rekompensata od każdej faktury czy raz od całego długu? Ryczałt przysługuje od każdej transakcji handlowej, a nie jednorazowo od całego żądania — wyrok TSUE C-585/20. Co przy płatnościach w ratach i przy umowie ramowej. 5 zagadnień Po jakim kursie przeliczyć rekompensatę z euro na złote Decyduje średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności świadczenia — art. 10 ust. 1a ustawy. Nie kurs z dnia zapłaty ani z dnia pozwu. 4 zagadnień Czy można się bronić przed rekompensatą, powołując nadużycie prawa? Trybunał Sprawiedliwości UE zamknął tę drogę — sąd krajowy nie może odmówić zasądzenia ryczałtu ani go obniżyć na podstawie ogólnych zasad prawa krajowego (C-78/22, C-279/23). 4 zagadnień Rekompensata a potrącenie (kompensata) — co zmienił wyrok TSUE Gdy dług wygasł przez potrącenie ze skutkiem wstecznym, odsetki i rekompensata nie przysługują za okres po dniu, w którym potrącenie stało się możliwe. Wyrok TSUE z 18 grudnia 2025 r. 4 zagadnień Rekompensata — ujęcie księgowe i podatkowe Kiedy powstaje przychód u wierzyciela, dlaczego rekompensata nie podlega VAT i dokumentuje się ją notą, oraz czy dłużnik może zaliczyć ją do kosztów uzyskania przychodu. 4 zagadnień

Dział 2 z 4

Odsetki i terminy zapłaty

Stawki obowiązujące w transakcjach handlowych oraz ustawowe limity terminów płatności między przedsiębiorcami.

Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych Stopa to referencyjna NBP powiększona o 10 punktów procentowych — w drugim półroczu 2026 r. 13,75%. Tabela stawek od 2023 r., różnica wobec odsetek kodeksowych i zasada liczenia po okresach. 5 zagadnień Terminy zapłaty w transakcjach handlowych Limity terminów płatności między przedsiębiorcami i wobec podmiotów publicznych. Kiedy dłuższy termin jest bezskuteczny i od kiedy wtedy biegną odsetki. 4 zagadnień

Dział 3 z 4

Dochodzenie należności

Od wezwania do nakazu zapłaty: co przysługuje wierzycielowi, ile kosztuje sprawa i kto te koszty ponosi.

Kontrahent nie zapłacił faktury — co zrobić krok po kroku Ścieżka od upływu terminu do egzekucji: co przysługuje z mocy prawa, kiedy wysłać wezwanie, kiedy pozew i na co uważać, żeby roszczenie się nie przedawniło. 5 zagadnień Wezwanie do zapłaty — co powinno zawierać Elementy skutecznego wezwania, forma i dowód doręczenia, oraz co wezwanie zmienia, a czego nie zmienia w sytuacji prawnej wierzyciela i dłużnika. 4 zagadnień Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sąd wydaje nakaz na posiedzeniu niejawnym, wyłącznie na podstawie pozwu. Dłużnik ma dwa tygodnie na sprzeciw, a skuteczny sprzeciw powoduje utratę mocy nakazu. 5 zagadnień Czy rekompensata wlicza się do wartości przedmiotu sporu? Sąd Najwyższy 10 czerwca 2026 r. uznał, że zryczałtowana rekompensata dochodzona obok roszczenia głównego wlicza się do WPS. Skutki dla opłaty sądowej i właściwości sądu. 5 zagadnień Co grozi za niezapłacenie rekompensaty — koszty sprawy sądowej Ile kosztuje pozew o zapłatę faktury B2B: opłata sądowa według art. 13 u.k.s.c., koszty zastępstwa procesowego i zasada odpowiedzialności za wynik sprawy z art. 98 k.p.c. 5 zagadnień Co się dzieje po nakazie zapłaty — egzekucja komornicza z konta firmowego Nakaz zapłaty to nie koniec kosztów. Opłata egzekucyjna 10% (albo 3% przy zapłacie w miesiąc), opłaty minimalne, koszty zastępstwa w egzekucji i zajęcie rachunku firmowego, który nie ma kwoty wolnej. 6 zagadnień

Dział 4 z 4

Otoczenie prawne

Przedawnienie, obrót wierzytelnościami i odpowiedzialność administracyjna za zatory płatnicze.

Przedawnienie roszczeń między przedsiębiorcami Roszczenia związane z działalnością gospodarczą przedawniają się po trzech latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Jak liczyć i jak przerwać bieg. 4 zagadnień Sprzedaż wierzytelności (cesja) — co można zbyć, a czego nie Wierzytelność z faktury jest co do zasady zbywalna, ale roszczenie o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności nie może być przedmiotem przelewu (art. 10 ust. 4 ustawy). 4 zagadnień Zatory płatnicze — postępowania UOKiK Prezes UOKiK prowadzi postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Kto podlega obowiązkowi sprawozdawczemu i jak wygląda skala działań. 4 zagadnień

Autor materiałów
radca prawny Iwona Rohloff

Kancelaria prawna Prometheus Legal Office. Specjalizacja: transakcje handlowe, opóźnienia w płatnościach i dochodzenie należności w obrocie między przedsiębiorcami. Materiały w bazie są opracowywane i weryfikowane pod kątem aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Materiały opracowuje radca prawny Iwona Rohloff · Stan prawny na 22 sierpnia 2026 r.