Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych

Autor: radca prawny Iwona Rohloff · Kancelaria prawna Prometheus Legal Office · Stan prawny na 22 sierpnia 2026 r.

W transakcjach między przedsiębiorcami obowiązuje odrębna, wyższa stopa niż w obrocie powszechnym: stopa referencyjna NBP powiększona o 10 punktów procentowych. W drugim półroczu 2026 r. wynosi 13,75% w skali roku.

Ile wynosi stopa odsetek w transakcjach handlowych?

Stopa referencyjna NBP powiększona o 10 punktów procentowych. Wysokość ustala się dwa razy w roku — na 1 stycznia i 1 lipca — i ogłasza w obwieszczeniu.

Dla dłużników będących podmiotami leczniczymi obowiązuje niższa stawka: referencyjna powiększona o 8 punktów procentowych.

Czym różnią się od zwykłych odsetek ustawowych za opóźnienie?

To dwie różne instytucje. Odsetki z art. 481 § 2 k.c. dotyczą obrotu powszechnego i są niższe. Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych mają własną, wyższą podstawę i przysługują tylko w relacjach między przedsiębiorcami objętych ustawą.

W pozwie oznacza to konkretną różnicę: żądanie oparte na niewłaściwej podstawie zaniża roszczenie.

Jak liczyć odsetki, gdy opóźnienie obejmuje kilka półroczy?

Osobno dla każdego okresu. Dla dni przypadających w danym półroczu stosuje się stawkę obowiązującą w tym półroczu, a wyniki cząstkowe sumuje. Zastosowanie jednej stawki do całego okresu daje kwotę nieprawidłową — przy stawkach zmieniających się z 16,75% na 13,75% różnica jest istotna.

Od kiedy biegną odsetki?

Od dnia następującego po upływie terminu zapłaty, pod warunkiem że wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty. Jeżeli termin w umowie ustalono z naruszeniem ustawowych limitów, odsetki przysługują po upływie 60 dni od doręczenia faktury — zob. terminy zapłaty.

Czy odsetki wyłączają rekompensatę?

Nie. Są to roszczenia niezależne — rekompensata przysługuje obok odsetek, a nie zamiast nich. W praktyce przy krótkich opóźnieniach odsetki bywają symboliczne, a to ryczałt stanowi realną dolegliwość.

Podstawa prawna i orzecznictwo

• Art. 10 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1790).
• Art. 4 pkt 3 ustawy — definicja odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych (stopa referencyjna NBP powiększona o 10 punktów procentowych).
• Obwieszczenie w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych — M.P. 2026 poz. 642 (stopa na drugie półrocze 2026 r.).
• Art. 481 § 2 k.c. — odsetki ustawowe za opóźnienie w obrocie powszechnym (niższe niż w transakcjach handlowych).
• Art. 7 ustawy — odsetki i terminy zapłaty w transakcjach między przedsiębiorcami.

Powiązane materiały

Materiał opracowała radca prawny Iwona Rohloff · Stan prawny na 22 sierpnia 2026 r.