Czy rekompensata wlicza się do wartości przedmiotu sporu?

Autor: radca prawny Iwona Rohloff · Kancelaria prawna Prometheus Legal Office · Stan prawny na 22 sierpnia 2026 r.

Tak. W uchwale z 10 czerwca 2026 r. (III CZP 6/26) Sąd Najwyższy przyjął, że zryczałtowana rekompensata dochodzona obok roszczenia głównego wlicza się do wartości przedmiotu sporu, ponieważ jest samodzielnym roszczeniem, a nie kosztem żądanym obok roszczenia głównego.

Co dokładnie rozstrzygnął Sąd Najwyższy?

Że wartość zryczałtowanej rekompensaty dochodzonej obok roszczenia głównego wlicza się do wartości przedmiotu sporu. Zagadnienie prawne przedstawił Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim; Sąd Najwyższy rozpoznał je 10 czerwca 2026 r. pod sygnaturą III CZP 6/26.

Dlaczego to nie jest „koszt" wyłączony z wartości przedmiotu sporu?

Artykuł 20 k.p.c. wyłącza z wartości przedmiotu sporu odsetki, pożytki i koszty żądane obok roszczenia głównego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że roszczenie o rekompensatę ma charakter samodzielny — nie jest ubocznym kosztem dochodzonym przy okazji, lecz odrębnym uprawnieniem przyznanym ustawą. Dlatego wyłączenie z art. 20 k.p.c. go nie obejmuje.

O ile wzrośnie opłata od pozwu?

Zależy od progu, w którym znajdzie się nowa wartość przedmiotu sporu.

Przy trzydziestu fakturach po około 10 000 zł doliczenie rekompensat po 70 euro podnosi wartość przedmiotu sporu o kilka tysięcy złotych — a ponieważ powyżej 20 000 zł opłata jest procentowa, rośnie proporcjonalnie.

Czy zmienia się właściwość sądu?

Może się zmienić. Wartość przedmiotu sporu decyduje o właściwości rzeczowej — sprawy o wyższej wartości rozpoznaje sąd okręgowy. Doliczenie rekompensat przy dużym pakiecie faktur może przesunąć sprawę ponad próg i przenieść ją z sądu rejonowego do okręgowego.

Kto ostatecznie ponosi te koszty?

Co do zasady strona przegrywająca (art. 98 k.p.c.). Jeżeli powództwo zostanie uwzględnione, to dłużnik zwraca wierzycielowi zarówno opłatę od pozwu, jak i koszty zastępstwa procesowego. Wyższa wartość przedmiotu sporu oznacza więc wyższą kwotę obciążającą dłużnika, który nie zapłacił dobrowolnie.

Podstawa prawna i orzecznictwo

• Art. 10 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1790).
• Uchwała SN z 10 czerwca 2026 r., III CZP 6/26 — rekompensata wlicza się do wartości przedmiotu sporu.
• Art. 20 k.p.c. — do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów żądanych obok roszczenia głównego.
• Art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych — opłata stała do 20 000 zł, powyżej opłata stosunkowa 5%.
• Art. 98 k.p.c. — strona przegrywająca zwraca przeciwnikowi koszty procesu.

Powiązane materiały

Materiał opracowała radca prawny Iwona Rohloff · Stan prawny na 22 sierpnia 2026 r.