Rekompensata a potrącenie (kompensata) — co zmienił wyrok TSUE
Autor: radca prawny Iwona Rohloff · Kancelaria prawna Prometheus Legal Office · Stan prawny na 22 sierpnia 2026 r.
Jeżeli dług wygasł wskutek potrącenia działającego z mocą wsteczną, odsetki za opóźnienie i rekompensata nie przysługują za okres po dniu, w którym potrącenie stało się możliwe. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE 18 grudnia 2025 r. w sprawie C-481/24, na pytanie polskiego sądu.
W skrócie
Sprawa C-481/24 trafiła do Trybunału z pytania Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy.
Dyrektywa 2011/7/UE nie stoi na przeszkodzie takiemu skutkowi potrącenia.
Decyduje dzień, w którym potrącenie stało się możliwe — nie dzień złożenia oświadczenia.
To, co narosło do tego dnia, wierzycielowi pozostaje.
Czy rekompensata należy się, gdy strony rozliczyły się kompensatą?
Nie za okres po dniu, w którym potrącenie stało się możliwe. Trybunał uznał, że dyrektywa 2011/7/UE nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym przewidującym taki skutek — nawet jeżeli oświadczenie o potrąceniu zostało złożone po terminie zapłaty faktury.
Dlaczego decyduje dzień, w którym potrącenie stało się możliwe?
Bo potrącenie działa wstecz. Zgodnie z art. 499 zdanie drugie k.c. oświadczenie o potrąceniu ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe — czyli od momentu, w którym obie wierzytelności były wymagalne i nadawały się do potrącenia. Od tego dnia dług traktuje się jak umorzony, więc opóźnienie w tym okresie nie występuje.
Co wierzycielowi pozostaje?
Odsetki i rekompensata za okres do dnia, w którym potrącenie stało się możliwe. Jeżeli faktura była wymagalna 10 marca, a wierzytelność wzajemna dłużnika stała się wymagalna dopiero 20 kwietnia, to opóźnienie od 11 marca do 19 kwietnia jest realne i rodzi pełne skutki.
Jak to sprawdzić w praktyce?
Trzeba ustalić dwie daty: wymagalność faktury oraz wymagalność wierzytelności przedstawionej do potrącenia. Późniejsza z nich wyznacza dzień, od którego działa potrącenie. Sam dokument kompensaty, często datowany znacznie później, nie jest tu miarodajny.
Podstawa prawna i orzecznictwo
Art. 10 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1790).
Art. 499 zdanie drugie k.c. — potrącenie działa wstecz od chwili, kiedy stało się możliwe.
Wyrok TSUE z 18 grudnia 2025 r., C-481/24 — potrącenie z mocą wsteczną a odsetki i rekompensata.
Materiał ma charakter informacyjny i przedstawia stan prawny na 22 sierpnia 2026 r.. Nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Ocena konkretnego stanu faktycznego wymaga analizy dokumentów.
Materiał opracowała radca prawny Iwona Rohloff · Stan prawny na 22 sierpnia 2026 r.