Co grozi za niezapłacenie rekompensaty — koszty sprawy sądowej

Autor: radca prawny Iwona Rohloff · Kancelaria prawna Prometheus Legal Office · Stan prawny na 22 sierpnia 2026 r.

Nieuregulowana rekompensata jest dochodzona przed sądem razem z należnością główną i odsetkami. Po uchwale SN III CZP 6/26 powiększa wartość przedmiotu sporu, a więc podnosi opłatę sądową i koszty zastępstwa procesowego, którymi sąd obciąża stronę przegrywającą.

Ile wynosi opłata od pozwu o zapłatę?

Do 20 000 zł wartości przedmiotu sporu opłata jest stała, powyżej — stosunkowa.

W postępowaniu nakazowym od pozwu pobiera się czwartą część opłaty. W postępowaniu upominawczym obowiązuje opłata pełna.

Ile wynoszą koszty zastępstwa procesowego?

Zależą od wartości przedmiotu sporu. Poniżej stawki minimalne z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

W postępowaniu upominawczym i nakazowym obowiązuje odrębna, niższa tabela — stawka wynosi dwie trzecie stawki podstawowej. Wniesienie sprzeciwu przenosi sprawę do postępowania zwykłego.

Kto płaci koszty procesu?

Strona przegrywająca. Artykuł 98 k.p.c. wprowadza zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy: przegrywający zwraca przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Dla dłużnika oznacza to, że do zaległej faktury dochodzą: odsetki za opóźnienie, rekompensata, opłata sądowa i koszty zastępstwa procesowego wierzyciela.

Jak rekompensata wpływa na te kwoty?

Podnosi je pośrednio, przez wartość przedmiotu sporu. Po uchwale SN z 10 czerwca 2026 r. (III CZP 6/26) rekompensaty dolicza się do wartości przedmiotu sporu, a od niej liczy się zarówno opłatę od pozwu, jak i stawkę zastępstwa. Szczegóły w materiale: rekompensata a wartość przedmiotu sporu.

Czy taniej jest zapłacić rekompensatę dobrowolnie?

W ujęciu czysto rachunkowym zwykle tak. Rekompensata to równowartość 40, 70 albo 100 euro. Samo skierowanie sprawy do sądu uruchamia opłatę od pozwu oraz koszty zastępstwa, które przy sprawie o kilkanaście tysięcy złotych liczy się w tysiącach złotych — i które obciążą dłużnika, jeżeli przegra.

Nakaz zapłaty nie zamyka jednak listy kosztów — egzekucja komornicza dokłada własne. Zob. co się dzieje po nakazie zapłaty.

Podstawa prawna i orzecznictwo

• Art. 10 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1790).
• Uchwała SN z 10 czerwca 2026 r., III CZP 6/26 — rekompensata wlicza się do wartości przedmiotu sporu.
• Art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych — opłata stała do 20 000 zł, powyżej opłata stosunkowa 5%.
• Art. 98 k.p.c. — strona przegrywająca zwraca przeciwnikowi koszty procesu.
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych — stawki minimalne zastępstwa procesowego.

Powiązane materiały

Materiał opracowała radca prawny Iwona Rohloff · Stan prawny na 22 sierpnia 2026 r.